Gezondheid & Welzijn

Waarom meer testosteron niet automatisch beter is

· 6 min leestijd

Op elk mannenforum en in elke supplementenwinkel hoor je het: je testosteron moet omhoog. Meer testosteron betekent meer spierkracht, meer energie, meer libido, denkt bijna iedereen. Daarom slikken steeds meer mannen tussen de dertig en vijftig vrij verkrijgbare boosters, of regelen ze via een online kliniek een recept voor testosterongel zonder dat een arts ooit hun bloedwaarden heeft gezien. Het probleem: een hoger testosterongehalte is niet automatisch een gezonder testosterongehalte, en de Amerikaanse toezichthouder FDA paste dit jaar juist de bijsluiter van alle testosteronproducten aan omdat dat blijkbaar nog niet iedereen wist.

Wat een normale testosteronwaarde eigenlijk is

Een gezonde testosteronwaarde bij een volwassen man ligt ergens tussen de 300 en 1000 nanogram per deciliter bloed. Dat is een enorme bandbreedte, en toch vergelijken mannen hun eigen uitslag het liefst met de hoogste getallen die ze op internet tegenkomen. Wie op 450 zit, voelt zich dan tekortgeschoten, terwijl die waarde volledig binnen de norm valt. Klachten zoals vermoeidheid, minder libido of stemmingswisselingen zijn pas relevant in combinatie met een waarde die structureel te laag is, niet als je toevallig aan de onderkant van een brede bandbreedte zit.

Ook je leeftijd speelt mee. Testosteron daalt vanaf je dertigste geleidelijk, met ongeveer een procent per jaar. Dat verklaart voor een deel waarom je hartrisico al vanaf je 35e oploopt: een dalend testosteronniveau hangt samen met meer buikvet en een hogere bloeddruk, twee risicofactoren die elkaar versterken.

De boosterhype, van supplementen tot grijze recepten

De markt voor testosteron-boosters is de afgelopen jaren geëxplodeerd. Supplementen met zink, D-asparaginezuur of ashwagandha beloven een natuurlijke boost, terwijl online klinieken zonder fysiek onderzoek testosterongel of injecties voorschrijven aan mannen die daar medisch gezien geen enkele indicatie voor hebben. Sommige van die supplementen doen inderdaad iets, al is het effect vaak klein en tijdelijk. Neem quercetine, een stof die veel wordt aangeprezen als testosteronbooster, maar waarvan het bewijs bij gezonde mannen mager is.

Het risico zit hem niet zozeer in een onschuldig supplement, maar in het idee dat erop volgt: als een supplement al een beetje helpt, werkt een receptplichtig product vast beter. Dat is de opstap naar testosteronvervangingstherapie zonder medische noodzaak, met alle bijwerkingen van dien.

Waarom de FDA de bijsluiter aanpaste

In 2026 verplichtte de Amerikaanse Food and Drug Administration alle fabrikanten van testosteronproducten om een waarschuwing over verhoogde bloeddruk aan de bijsluiter toe te voegen. Die stap volgde op de TRAVERSE-studie, een groot onderzoek onder meer dan vijfduizend mannen met een vastgesteld testosterontekort. Testosterontherapie zorgde in dat onderzoek niet voor meer hartinfarcten of beroertes dan een placebo, maar wel voor een gestage stijging van de bloeddruk en een hoger risico op longembolie en boezemfibrilleren. De volledige toelichting staat op de website van de FDA.

Belangrijk detail: dit onderzoek ging over mannen die al een vastgesteld tekort hadden en onder controle van een arts behandeld werden, inclusief regelmatige controle van bloeddruk en bloedwaarden. Bij mannen die zelf online producten bestellen zonder die controle, is het risico op een blijvend verhoogde bloeddruk juist groter, simpelweg omdat niemand het in de gaten houdt.

Wanneer een test wel zinvol is

Een testosteronmeting heeft pas waarde als je concrete klachten hebt: aanhoudende vermoeidheid, duidelijk verminderd libido, verlies van spiermassa ondanks trainen, of stemmingsklachten die niet door iets anders te verklaren zijn. Ga dan naar de huisarts voor een bloedtest in plaats van naar een webshop. Een huisarts kijkt niet alleen naar het getal, maar ook naar andere waarden zoals SHBG en vrij testosteron, en naar onderliggende oorzaken zoals slaapapneu, overgewicht of chronische stress, die allemaal een lage testosteronwaarde kunnen veroorzaken zonder dat er iets mis is met je hormonale systeem zelf.

Overgewicht is trouwens een van de grootste boosdoeners. Vetweefsel zet testosteron om in oestrogeen, waardoor een hoger lichaamsgewicht direct samenhangt met een lagere testosteronwaarde. Wie afvalt en fitter wordt, ziet die waarde vaak vanzelf herstellen, zonder gel, injectie of supplement. Duurtraining in een rustig tempo, zoals bij zone 2 training, verbetert bovendien je insulinegevoeligheid, en dat werkt in dezelfde richting.

Dit doe je in plaats van blind bijspuiten

Voordat je een online kliniek belt voor testosterongel, kun je beter eerst kijken naar drie dingen die je zelf in de hand hebt: je slaap, je gewicht en je alcoholgebruik. Slecht slapen verlaagt testosteron meetbaar al na een paar weken, overgewicht zet het actief om in oestrogeen, en structureel veel drinken drukt de aanmaak in je testikels direct omlaag. Pak die drie factoren aan en een aanzienlijk deel van de mannen met een grensgeval-waarde ziet die waarde binnen een paar maanden verbeteren, zonder dat er ooit een naald aan te pas komt.

Twijfel je serieus, laat het dan testen bij de huisarts en bespreek de uitslag in de context van je klachten, niet in vergelijking met een getal dat je op een forum tegenkwam. En als je toch met een arts over therapie praat, vraag dan expliciet naar bloeddrukcontrole tijdens de behandeling. Dat is precies waar de FDA nu op aandringt, en het is het verschil tussen een verantwoorde behandeling en een risico dat je zelf niet in de gaten houdt.

V
Geschreven door Victor Almeida Lifestyle redacteur

Victor schrijft over lifestyle vanuit een perspectief dat je niet vaak tegenkomt in Nederlandse media. Zijn Portugese roots geven hem een brede culturele blik, en zijn jaren in Rotterdam gaven hem een directheid die perfect past bij mannenmedia. Hij schrijft over eten, reizen en de fijne dingen des levens met de overtuiging dat genot geen luxe is maar een levensstijl. Zijn favoriete avond: een goede maaltijd koken voor vrienden, een fles wijn open en geen plan voor de rest van de avond.